در این نوشتار همراه شما مخاطبان گرامی هستیم با توصیفی پیرامون کشت، داشت و برداشت گل محمدی و مطالب مرتبط با آن

کشت گل محمدی در جهان و ایران

درحال حاضر، کشورهای تولیدکننده گل محمدی در دنیا عبارتنداز: بلغارستان، ترکیه، ایران، هند، اوکراین، آمریکا، انگلستان، کانادا، فرانسه و ژاپن. گفتنی است که چهار کشور اول جزو پیشگامان تولید گل محمدی در جهان بوده اند. عطر گل محمدی ایران به سبب شرایط اقلیمی از مرغوبیت خاصی برخوردار است ولی از آنجائیکه میزان تولید آن کم بوده و بیشتر در داخل کشور مصرف می شود، از شهرت جهانی کمی برخورداراست.

جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

سازگاری گل محمدی

گل محمدی نسبت به شرایط محیطی سازگاری خوبی دارد. از بارزترین صفات گل محمدی (به خصوص گل محمدی کاشان)، سازگاری آن نسبت به خشکی است در برخی از مناطق کاشان، گل محمدی در طول سال تنها ۱ الی ۲ بار آبیاری می شود. با توجه به میزان بارندگی کم در منطقه (۲۰۰-۱۵۰میلی متر) که آن هم به طور عمده در زمستان ها رخ می دهد، می توان نتیجه گرفت که این گیاه مقاومت خوبی در مقابل خشکی از خود بروز می دهد، اگر چه کاهش عملکر اقتصادی در آن مشاهده می شود. علاوه بر این نسبت به شرایط نامساعد محیطی از قبیل شوری، سرما و فقر مواد غذایی خاک نیز سازگاری مناسبی دارد. با این حال پاسخ این گیاه به حاصلخیزی خاک، آبیاری منظم و کود دهی بسیار مثبت می باشد به طوری که در برخی مناطق، عملکرد ۵ تا ۷ تن گزارش شده است.

نیاز های اساسی کشت گل محمدی

آب

آب از جمله عوامل موثر در تولید اقتصادی گل به حساب می آید، درختچه ها به شرایط کم آبی بسیار مقاوم هستند. شواهد نشان می دهد که آبیاری در زمان غنچه دهی و گل دهی بسیار مهم است. در کاشان، معمولا آبیاری به صورت سطحی انجام می شود. میزان آب در هر نوبت و تعداد آبیاری بسیار متغییر است. در منطقه کاشان به طور معمول،طی فصل رشد، آبیاری در هر ۱۵ روز یک بار انجام می شود.

جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

در یک مقایسه میان دو روش آبیاری سطحی و قطره ای، مشخص شده آبیاری قطره ای ضمن ۶۲ درصد صرفه جویی نسبت به روش سطحی، باعث افزایش ۶۵ درصدی میزان گلدهی می شود. بارندگی با توزیع مناسب به علت عدم ایجاد استرس در گیاه، برای تولید گل و اسانس بیشتر خصوصا در بهار و اوایل تابستان بسیار مهم است.

خاک

در خاک رس شنی پرورش داده می شود، اگر چه انواع دیگر خاک ها هم مناسب گل سرخ هستند ولی خاک رس شنی با توجه به مواد معدنی آن برای این کار مناسب تر است، کاشت این گیاه در زمین های سنگین دارای بافت متوسط و در کوهپایه های دارای سنگریزه زیاد، سنگلاخی و فقیرنیز موفق بوده است.

اراضی موجود در ارتفاعات و شیب های شمالی در مجموع از نظر کمی و کیفی محصول بهتری تولید می کنند. در مناطق کوهپایه ای که در آنها امکان کشت بسیاری از گونه های زراعی، محدود است. این گیاه می تواند به عنوان یک گیاه راهبردی و اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.

دما

در بهار از جوانه های جانبی، شاخه های یک ساله مولد گل به وجود می آیند. اختلاف دمای ۴-۳ درجه سانتی گراد بین شب و روز، برای تشکیل جوانه گل بسیار بوده و برای گل انگیزی، خواب زمستانه ضروری است. درجه حرارت در حدود ۲۰-۱۵ درجه سانتی گراد برای غنچه دهی لازم است. درجه حرارت زیاد و بادهای گرم و خشک، باعث رسیدن و باز شدن پیش از موعد گل ها و کاهش دوره گل دهی و کم شدن ترکیبات اسانس گل می شود. درجه حرارت ۱۵ -۵ درجه سانتی گراد میزان اسانس دهی خوب را تضمین می کند.

درجه حرارت بسیار کم در شب مانع گل دهی می شود و درجه حرارت بالای ۲۰ درجه سانتی گراد، سنتز و تولید اسانس را افزایش می دهد. در مراحلی از رشد درختچه های گل محمدی به شرایط یخبندان حساس هستند به طوری که یخبندان هنگام تشکیل جوانه گل یا رشد رویشی اولیه، باعث خسارت می شود به طور عمده قسمت های بالغ گیاه به سرما و یخبندان مقاوم هستند. در نواحی دارای زمستان سخت و یخبندان، هرس باید خیلی زود انجام شود. بوته هایی که در اثر سرمای شدید یا یخبندان دیر رس بهاره صدمه می بینند و به ندرت گل کافی در آن سال تولید می کنند.


جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

رطوبت و باد

رطوبت نسبی ۷۰ درصد به تشکیل اسانس کمک می کند. بارندگی در زمان غنچه دهی، باعث خسارت به گل و کاهش محتویات اسانس می شود. دوره های آفتابی طولانی، گل دهی را کم می کند اما وجود دوره های گرم و خشک در طول گل دهی به سرعت محتویات اسانس را کم می کند. بادهای شدید از لحاظ فیزیکی به گل صدمه زده و بادهای سرد، خشک و گرم باعث کاهش اسانس گل می شود.

نیاز های غذایی ( کود)

گل محمدی نیازمند مواد غذایی و برنامه غذایی طولانی مدت می باشد. آنالیز برگ، روش قابل توصیه ای است که میزان مواد غذایی قابل دسترسی را تعیین می کند. بین مرحله نمو جوانه و گلدهی، طی تحقیقات انجام شده بر مبنای آنالیز برگی، مشخص شده که کاهش عناصر و نیاز به تامین عناصر اصلی(پتاسیم ۶۷ در صد، فسفر ۳۵ در صد و ازت ۲۵ درصد) به وجود می آید. بر این اساس در هر هکتار ۶۴ کیلو گرم ازت، ۷/۸ کیلو گرم فسفر و ۳۶ کیلو گرم پتاسیم به صورت تقریبی و با در نظر گرفتن ترکیب املاح خاک پیشنهاد می شود.

نور

سایه اثر خوبی بر گلدهی ندارد اما در مناطقی که نور مستقیم خورشید شدید است، وجود سایه ضروری است. در مناطقی که گیاهان زیر آفتاب مستقیم قرار دارند، عملکرد اسانس گل، نسبت به گیاهانی که تحت شرایط سایه رشد می کنند، حدود نصف است.

ارتفاع

گلستان های موجود در ارتفاعات و شیب های شمالی در مجموع از نظر کمی و کیفی محصول بهتری تولید می کنند. در مناطق گرمسیری، کشت گل محمدی فقط در ارتفاعات بالاتر موفق بوده است. گیاه در ارتفاع ۱۶۰۰ متری اصفهان و تا ارتفاعات بیش از ۲۳۰۰ متر نیز رشد خوبی دارد. مناطق تولید انبوه آن به طور عمده در ارتفاعات بیش از ۱۹۰۰ متر واقع است. اسانس گل ها در ارتفاعات بالاتر از کیفیت بیشتری برخوردار است.

آماده سازی زمین

یکی از مهمترین عملیات پیش از شروع کشت، شخم عمیق است. شخم، لایه های فشرده ای را که باعث محدود شدن رشد ریشه می شوند، می شکند. کاشت به شیوه دستی انجام شده و فواصل ردیف ها و بوته ها بستگی به اهداف کاشت دارد. اگر هدف، احداث پرچین اطراف باغ باشد، فاصله ردیفها ۲/۵-۲ متر و فاصله بین بوته ها ۱/۵-۱ متر در نظر گرفته می شود. در صورتیکه هدف،احداث گلستان باشد در کشت کرتی فاصله ها را ۳/۵×۲/۵ متر و در جوی و پشته ۳×۲ متر در نظر می گیرند.

مصرف کود دامی کامل پوسیده، پیش از احداث گلستان و به صورت جایگزینی در گودال به مقدار ۲۰-۱۰ تن در هکتار ضروری است. همچنین دادن کود دامی به مقدار ۱۰ تن در هکتار بعد از هرس گلستان ها،مفید است.

روش تکثیر

گل محمدی را می توان به روش های مختلفی ازجمله، خوابانیدن، پیوندزدن، قلمه زدن وازدیاد از طریق پاجوش تکثیر کرد. در کشور ما دو روش «قلمه زدن» و «استفاده از پاجوش» رایج است. عمده ترین روش تکثیر از طریق پاجوش های ریشه دار صورت می گیرد بدین ترتیب که پاجوش های ریشه دار را از پایه مادری جدا کرده و پس از آماده سازی زمین آن را در زمین اصلی به فاصله ۴ در۳ متر کشت می نماییم و بعد از کشت باید بلافاصله آبیاری شود.

جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

هر گیاه مادری گل محمدی به طور متوسط ۲۰ تا ۶۰ عدد پاجوش تولید می کند. این پاجوش ها به سرعت رشد می کنند. بیشترین تعداد خار بر روی پاجوش های جوان مشاهده می شود. از سال سوم و چهارم به بعد می توان از هر گیاه پاجوش تهیه کرد. از آبانماه تا اوایل اسفندماه، پاجوش ها را به محل مورد نظر انتقال داده و می کارند.

تکثیر از راه قلمه

بررسی ها نشان داده است در درجه اول قلمه های سخت(خشبی) و در درجه دوم قلمه های نیمه سخت (نیمه خشبی) بیشترین مقدار ریشه زایی را داشته اند. قلمه باید به ضخامت یک مداد و به طول ۲۰ سانتی متر باشد و از بخش های چوبی شده و در حال خواب، انتخاب شود در ادامه باید جوانه های انتهایی را حذف کرد. بهتر است انتهای قلمه را در یک پودر هورمونی ریشه زایی فرو برده و در خاکی با ترکیب ۵۰ درصد خاک باغچه و ۵۰ درصد ماسه شسته کاشته شود. قلمه ها تقریبا به طول ۱۰ سانتیمتر با ۲ – ۴ چشم با یک چاقوی بسیار تیز قلمه زنی از پایین محل اتصال برگ خیلی صاف بریده می شوند. زیری ترین برگ را جدا کرده و ۲ برگ دیگر را کوتاه می کنند.

سپس قلمه تا حدود ۱۰-۷/۵ سانتیمتری گلدان، زمین یا بستر کاشت فرو برده در اطراف فشار داده می شود. بعد از آبیاری با آبپاش بسیار ظریف، گلدان ها در مکان محفوظی قرار داده می شوند و یا روی آنها با نایلون بی رنگی پوشانده می شود، طوری که رطوبت داخل زیاد شود. قلمه ها باید مرتب آبیاری شده و هرگز در مقابل نور مستقیم آفتاب قرار نگیرند بدین ترتیب طی چند هفته قلمه ها دارای ریشه شده و می توانند در گلدان های دارای خاک خوب کاشته شوند.

موارد مورد توجه

شاخه های جوان بعد از دومین یا سومین برگشان قطع می شوند تا بدین ترتیب امکان منشعب شدن شاخه های جدید فراهم آید. منظور از قلمه زنی بدون برگ، قسمت هایی از شاخه ها در شرایط کاملا رسیده است که از گیاه مادر جدا شده و به قسمت های ۲۰ سانتیمتری تقسیم می شوند. قلمه ها کمی پایین تر از پایین ترین چشم و در قسمت بالا حدودا ۱ سانتیمتر از بالای فوقانی ترین چشم با یک چاقوی تیز، صاف بریده می شوند.

تکثیر توسط پا جوش

از شیوه پا جوش برای تکثیر رزهای وحشی استفاده می شود بدین معنی که می توان آنها را از گیاه مادری جدا نموده و جداگانه مبادرت به کاشت آنها نمود. بهتر است در اوایل بهار قبل از جوانه زنی انجام گیرد. کوتاه کردن شاخه ها تا یک سوم اندازه شان برای انشعاب بهتر و پر پشتی، توصیه می شود.

برداشت گل

برداشت گل از مهمترین، حساسترین و پر هزینه ترین عوامل تولید گل محمدی است. رنگ گلبرگ های آن هرچه سرخ تر باشد بهتر و برای گلاب گیری مناسب تر است. برداشت گل محمدی معمولا در صبح زود و با تعداد کارگر زیاد شروع می شود. قسمت برداشت شده گلبرگ ها، نهج و قسمتی از دمبرگ می باشد. یک کارگر به طور متوسط روزانه ۳۰-۲۵ کیلوگرم می تواند برداشت نماید. میزان گل تولید شده در هکتار ۳۵۰۰ کیلوگرم می باشد.

جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

زمان برداشت گل محمدی در کاشان،حدودا از اوایل خرداد ماه تا اواسط تیرماه است. این کار در هر منطقه ۳۰-۲۰ روز طول می کشد. گل محمدی پس از باز شدن، دوام کمی روی شاخه داشته و در صورت تأخیر، طی ۲۴ ساعت رنگ آن سفید شده و می ریزد. بنابراین لازم است قبل از طلوع آفتاب و ترجیحا در هوای خنک بامدادی، اقدام به برداشت روزانه گل های باز شده نمود. با گرم شدن هوا، گل های برداشت شده به سرعت پژمرده می شوند زیرا معمولا گل ها روی هم انبار و فشرده می شوند، فعالیت های تخمیری شدت می یابد.

موارد مورد توجه

به علاوه، فعالیت کارگران گل چین به علت افزایش دما کند می شود به این خاطر، بهتر است کارگران در اواسط روز به استراحت بپردازند و کار گل چینی به ساعت های خنک روز محدود شود. گل ها از محل دمگل در اثر کشیدن جدا می شوند. این گلها در بقچه ها و سبدها قرار داده شده و در کنار گلستان ها پس از توزین در گونی ریخته می شوند. متوسط وزن هر گل ۲/۲ گرم است. فاصله زمانی بین چیدن گل ها تا تحویل به واحدهای سنتی یا صنعتی فرآوری، بسیار مهم است.

جهت خرید طرح توجیهی کشت گل محمدی اینجا کلیک کنید

در یک گلستان از سال سوم به بعد تولید گل، اقتصادی بوده و به طور معمول روند تولید گل تا زمان ۹ تا ۱۲ سالگی گیاه، «افزایشی» و پس از آن«کاهشی» است. با شروع روند کاهشی تولید، درختچه ها کفبر شده که به این عمل در اصطلاح «جوان سازی گلستان» می گویند. یک نفر کارگر در هر روز می تواند ۵۰ تا ۷۰ کیلوگرم گل تازه برداشت کرده و براساس آن مزد دریافت کند. در هر منطقه، گلدهی طی ۲۰ تا ۳۰ روز کامل می شود. حداکثر گلدهی به این زمان در فاصله زمانی ۱۰ تا ۲۰ روز از شروع آن است که اصطلاحا «شور گلدهی» می گویند.

با پیشنهادات و انتقادات سازنده خود مارا در مسیر پیشرفت یاری کنید.

گردآوری و ارائه شده توسط دزرتاریوم .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *